• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/groups/ttkdhatay/?fref=ts
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam6
Toplam Ziyaret49253

BURSA İLİ ULUABAT VE İZNİK GÖLLERİNDE SU SAMURU (LUTRA LUTRA) POPÜLASYONU ÜZERİNE EKOLOJİK ARAŞTIRMA

BURSA İLİ ULUABAT VE İZNİK GÖLLERİNDE SU SAMURU (LUTRA LUTRA) POPÜLASYONU ÜZERİNE EKOLOJİK ARAŞTIRMA PROJESİ


                      




BURSA İLİ ULUABAT VE İZNİK GÖLLERİNDE SU SAMURU (LUTRA LUTRA) POPÜLASYONU ÜZERİNE EKOLOJİK ARAŞTIRMA PROJESİ


D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Bursa Su samuru arazisi\IMG_20190615_165706.jpg


NİHAİ RAPOR

EYLÜL 2019 / BURSA






Bursa İli Uluabat Ve İznik Göllerinde Su Samuru (Lutra lutra) Popülasyonu Üzerine Ekolojik Araştırma Projesi, Ekim 2019

Firma:


KEREVİTAŞ A.Ş.


Hazırlayanlar/ Proje Ekibi

Dr. Muhsin ÇOĞAL

Proje Yürütücüsü (Bülent Ecevit Üniv.)

Abdullah Öğünç

Hatay Tabiatı Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı

Prof. Dr. Mustafa SÖZEN

Proje Bilimsel Danışmanı (Bülent Ecevit Üniv.)


Dernek: 

HATAY TABİATI KORUMA DERNEĞİ, Barbaros Mahallesi Dumlupınar Caddesi, Baştürkler İşhanı Kat:1 No:2, Kırıkhan, HATAY


Fotoğraflar:

Dr. Muhsin ÇOĞAL

Bu çalışmanın tüm yayın hakları Hatay Tabiatı Koruma Derneği ve KEREVİTAŞA.Ş.’ne aittir.



 

ÖZET

Su samuru Mustelidae’denLutra’ya ait Türkiye’de yayılış gösteren tek memeli türüdür. Ancak çeşitli nedenlerden dolayı nesli tehlike altında ve ülke genelinde birçok alanda nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu çalışmanın amacı Bursa ili Uluabat ve İznik göllerinde Su samurunun varlığının araştırılması üzerinedir. Türün tespit edilmesi maksadıyla yöre halkı ile anket çalışması yapıldı, iz ve işaretler kullanıldı ve çalışma alanın uygun yerlerine fotokapan cihazları yerleştirildi. Arazi çalışmaları kapsamında hem Uluabat hem de İznik gölünde Su samurlarının varlığı kaydedildi. Uluabat ve İnik göllerinde türü tehdit etmenler belirlendi. Sonuç olarak Su samurlarının hâlihazırda yayılış gösterdiği doğal yaşam alanında devamlılığının sağlanması için koruma önerileri oluşturuldu. 


PROJE KONUSU

Su samuru (Lutra lutra) IUCN (International UnionforConservation of Nature = Uluslararası Doğa Koruma Birliği) kriterlerine göre Tehlikeye yakın (NT=NearThreatened) kategoride sınıflandırılmış bir türdür. Bu türün yaşamaya bağımlı olduğu sulak alanlar vazgeçilmez önemli alanlardır. Bu alanların başında akarsular, dere boyları ve göletler gelmektedir. Dere ve akarsu bünyelerinde barındırdığı vejetasyon özellikleri bakımından oldukça büyük önem arz etmektedir. Suda yaşamaya bağımlı olan Su samurları bu söz konusu alanları hem besin hem de yuvalanmak için kullanmaktadırlar. Ancak artan ihtiyaç doğrultusunda iyi planlanmadan yapılan faaliyetler; Yapılaşma, HES (Hidroelektrik santrali), taş, mermer vb. maden ocakları, baraj veya su setleri bu alanların doğal yapısını bozmaktadır. 

Tüm bu sebeplerden dolayı Su samurunun neslinin devamlılığı tehlike altındadır. Bu tür için vazgeçilmez sulak alanların doğal yapısının korunması ve izlenmesine yönelik çalışmalar yapılmasına ihtiyaç vardır. 

Buradan yola çıkarak Bursa ili Uluabat Ve İznik Göllerinde böylesi önemli bir türün varlığı (mevcut durumu) ve ekolojisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmada hedef tür Lutra lutra’ın göreceli popülasyon yoğunluğu, dağılımı, habitatı, beslenme ve besin kaynakları, sosyal davranışı, insanlarla olan ilişkileri, tür üzerindeki tehdit unsurları ve korunması için alınması gereken önlemler belirlenecektir. Son olarak Su samurlarının bölgede ve ulusalda daha iyi tanınması için çevreye duyarlı toplum farkındalığı arttırmayı hedefliyoruz.

PROJENİNİ HEDEFLERİ

Bursa ili Uluabat Ve İznik Göllerinde Su samuru varlığı (mevcut durumu) ve ekolojisinin belirlenmesi

Türün popülasyon büyüklüğü, dağılımı, habitatı, beslenme ve besin kaynakları, sosyal davranışı, insanlarla olan ilişkileri, tür üzerindeki tehdit unsurları ve korunması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi.

Su samurları tarafından kullanılan alanlar belirlenerek harita üzerinde gösterilecektir.


YÖNTEM VE PROJE FAALİYETLERİ

Çalışma sahasında Haziran ve Temmuz aylarında arazi çalışmaları yapılacaktır.

Su samurları direkt olarak fotokapan (sensörlü fotoğraf çeken kameralar) kurularak varlık gösterdikleri alanlar belirlenecektir. 

Bursa İli Uluabat Ve İznik Göllerinde Su samuru popülasyonunu tehdit eden etmeler fotoğraflanacak ve türün kaydedildiği yerler konum belirleme cihazı (GPS) ile kaydedilecektir.

Elde edilen veriler değerlendirilecek ve sonuç raporu hazırlanacaktır.


D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Bursa Su samuru arazisi\IMG_20190615_183149.jpg

Şekil 1. 1nolufotokapanın kurulduğu alan görüntüsü


Su samurlarının varlığının tespit edilmesi amacıyla fotokapanlarkullanıldı ve fotokapan cihazları 7-24 saat süreyle alan izlendi ve bu sayede daha verimli izleme olanağı sağlandı. Fotokapanlar yapı ve özellik itibariyle tüm doğal koşullardaki memeli envanteri ortaya çıkarmak ve yaban hayatı koruma durumunu hızlı bir şekilde değerlendirmesine olanak verir. Fotokapanlar, arazi koşullarına göre yerden 30-50 cm yüksekliğe kuruldu (Şekil 2). Fotokapan kurulduktan sonra cihazın çalışır modu ve çekim ayarları (piksel, tetikleme aralığı, fotoğraf veya video, saat ve tarih) kontrol edildi. Hedef türlerin tespit edilmesi için fotokapan ayarlarının tümünün maksimum seviyede olması önerilir, bu çalışmada bu şekilde ayarlandı. Fotokapanlar belirli sürelerde kontrol edildi, bakımları yapıldı ve kayıtları alındı. Fotokapanın düzgün çalışıp iyi görüntü aldığını test etmek için fotopakan istasyonlarına taşınabilir bilgisayar ile gidildi. Bu çalışma kapsamında Bursa İli Uluabat ve İznik gölü çalışma sahasına 7 adet fotokapan cihazı yerleştirildi(Şekil 3).Fotokapanlar iki aydan fazla süre boyunca arazide bırakıldı.

D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Bursa Su samuru arazisi\IMG_20190616_105312.jpg

Şekil 2. Uluabat gölüne kurulan 2 NoluFotokapancihazının görüntüsü


D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Harita.jpg

Şekil 3. Bursa İli Uluabat ve İznik Gölü çalışma alanına kurulan fotokapan cihazlarının konumu



ÇALIŞMA ALANI


Bursa İli Uluabat Ve İznik Göllerinde Su Samuru (Lutra lutra) Popülasyonu Üzerine Ekolojik Araştırma Projesi, Bursa ili Karacabey ve İznik İlçelerinde gerçekleştirildi (Şekil 4).

Uluabat Gölü Bursa ili sınırları içinde bulunan bir göldür. Konum itibariyle Marmara Denizi'nin 15 km güneyinde ve Bursa ilinin 30 km batısında, Mustafa Kemalpaşa ilçesinin doğusu ve Bursa Karacabey karayolunun güneyinde 40° 12' kuzey, 28° 40' doğu koordinantları arasında yer almaktadır.

İznik Gölü Bursa İli’nde bulunan ikin büyük göl olmakla beraber Marmara Bölgesinin en büyük, Türkiye'nin ise beşinci büyük doğal gölü olma özelliği taşımaktadır. İznik Gölü jeolojik yapı itibariyle tektonik bir tatlı su gölüdür. Gölün Kuzeydoğudaki Karasu ve güneybatıdaki Sölözdereleri göle girdikleri noktalarda küçük deltalar ve geniş sazlıkların oluşmasını sağlamıştır.

Su samuru arazi çalışmaları kapsamında türe yönelik Uluabat ve İznik göllerini kapsayacak şekilde araştırmalar yürütülmüştür. Alanın genel habitat görünümü Şekil 5 ve 6’daki gibidir.


D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Harita-2.jpg

Şekil 4. Bursa İli Uluabat ve İznik gölünün Türkiye haritası üzerindeki coğrafi konumu


D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Bursa Su samuru arazisi\IMG_20190615_165612.jpg

Şekil 5.Bursa Uluabatgölünün batı yakasından görüntüsü

D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Bursa Su samuru arazisi\IMG_20190616_131039.jpg

Şekil 6. Bursa İznik gölü görüntüsü

BULGULAR

Bursa ili Uluabat ve İznik göllerinde gerçekleştirilen arazi çalışmaları kapsamında Su samurunun alandaki varlığı ortaya konulmuştur. Göllerin uygun yerlerine kurulan fotokanlarda ve yöre halkı ile yapılan anket çalışmalarında türün halen alanda varlığını sürdürdüğü tespit edilmiştir. Özellikle yöre halk ve bu bölgede balıkçılık yapan insanlarla tür hakkında sohbetler yapılmıştır. Hem Uluabat hem de İznik göllerinde direkt türün görülmesi oldukça umut verici ve sevindirici bir durumdur. 

Göllere kurulan diğerfotokapanlarda türün kaydı alınmamıştır. Bunun en büyük sebebi fotokapanları kurduğumuz tarihten hemen sonra suyun yükselmesi sebebiyle çamurla kaplanması ve bundan dolayı görüntü almamasından kaynaklanmaktadır.

Fotokapan cihazlarıyla göl çevresinde yayılış gösteren bazı memeli ve kuş türleri de tespit edildi. Memeli türlerden Yaban kedisi (Felis silvestris), Tilki (Vulpesvulpes), Kirpi (Erinaceusconcolor)  ve Kaya sansarı (Martesfoina) görüntüledi (Şekil 8). Fotokapanlarda aynı zamanda kuş türlerinden Büyük akbalıkçıl ve Tepeli karabatak kaydı alındı (Şekil 9).


D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Su samuru.jpg

Şekil 7. Fotokapanla tespit edilen Su samurunun görüntüsü



D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Fk-memeliler.jpg

Şekil 8.  Uluabat gölüne kurulan fotokapana takılan bazı memeli türler; a) Yaban kedisi, b) Kaya sansarı, c) Kirpi ve Tilki’nin görüntüsü

D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Fk-kuşlar.jpg

Şekil 9. Uluabat gölüne kurulan fotokapana takılan bazı kuş türler; Üstte Büyük akbalıkçıl ve alttaTepeli karabatak görüntüsü




Uluabat ve İznik göllerinde yapılan gözlemler sonucunda Su samurunun yaşam alanlarında insan etkisi ile habitat kaybı ve bozulmaları olduğu tespit edilmiştir. Özellikle uygun olmayan yöntemler kullanılarak balık avlamak için gölü çepe çevre saracak şekilde balık tuzaklarının konulması Su samurlarını tehdit etmektedir (Şekil 10). Bunun yanında göllere atılan evsel atıklar, tarım alanlarına yakın yerlerdeki tarım ilaçları (Şekil 11) ve bazı yerlerdeki sazlık tahribatı türü tehdit eden diğer etmenlerdir.


D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Bursa Su samuru arazisi\IMG_20190615_114911.jpg

Şekil 10. Göl kenarına kurulan balık tuzakları (batmamaları için pet şişe konulmaktadır) görüntüsü


D:\HTKD ÇEVRE PROJELERİ\Bursa-Su samuru\Bursa Su samuru arazisi\IMG_20190615_175847.jpg

Şekil 11. Göllerin çevresindeki tarım alanlarında suya atılan boş tarım ilacı kutuları

SONUÇ VE TARTIŞMA

Bu çalışmada, Bursa ili Uluabat ve İznik göllerinde dolaylı (iz, işaretler ve anket çalışmaları) ve direkt olarak (fotokapan yöntemiyle)Su samuru varlığının tespit edilmesini, mevcut popülasyon durumunu ve bu türe ait bireylerin alandaki dağılımını ortaya çıkarılmıştır. Fotokapan yöntemiyle Uluabat ve İznik göllerine kurulan fotokapanlarda Su samuruna ait kayıt alınmıştır. Su samuru ile aynı alanda yaşayan ve fotokapanla tespit edilen memeli türlerinden Yaban kedisi, Tilki, Kaya sansarı ve Kirpi kaydedildi. Ayrıca alanda yayılış gösteren kuş türlerinden Büyük akbalıkçıl ve Tepeli karabatak tespit edildi.

Su samurları için vazgeçilmez olan sulak alanlardan Uluabat ve İznik göllerinde çok ciddi olarak yaşam alanlarının insan etkisi nedeniyle kalitesi düşmekte, tahrip edilmekte ve bölünmektedir. Bu tür nedenlerden dolayı büyük tehdit altındadır. 

Başta uygun olamayan balıkçılık faaliyetlerinin yapılması, evsel atıkların göllere atılması, tarım ilaçlarıyla göl sularının kirletilmesi ve göllerin doğal yapısının insan faaliyetleriyle bozulması türün alandaki varlığını tehlikeye atmaktadır. 

Bu tehditlere yönelik alınacak önlemler kapsamında Su samurunun mevcut popülasyonun ve yaşam alanlarının korunması için insan etkisinin azaltılması yönünde çalışmalar yapılmalıdır. Yöre halkına Su samurlarıyla ilgili (her canlının eşit yaşama hakkı ve doğanın bir parçası olduğuna dair) bilgilendirmeleri sağlanmalıdır. Bunun yanında uygun olamayan yöntemlerle balık avcılığı ile mücadelenin daha etkin olması için önlemler alınmalı ve ilgili resmi kurumlarca cezalar daha caydırıcı olması için arttırılması yönünde öneriler verilmelidir.

Göllerin çevresinde Su samuru varlığını belirten bilgi tabelaların asılması ve bu sayede türün daha çok kişiye ulaşarak korunması sağlanmalıdır.

Sonuç olarak Su samuru popülasyonunutehdit eden etmeler için alınacak önlemler Dernek aracılığı ile ilgili kurumlarla bilgi alış verişi yapılacak, konu hakkında bildirilecek ve ortak çalışma yapılması önerilecektir.










E:\Bolu Yedigöller- Kızılgeyik\Yedigöller - Kızıl Geyik- Aksa enerji\hataytkd logo.jpg










BURSA İLİ ULUABAT VE İZNİK GÖLLERİNDE SU SAMURU (LUTRA LUTRA) POPÜLASYONU ÜZERİNE EKOLOJİK ARAŞTIRMA PROJESİ

 
232 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
Üyelik Girişi
Hava Durumu